آه ای یقین گمشده/ ای ماهی گریز

محمد رضایی‌راد

فرار همیشه از مکانی بیرونی آغاز نمی‌شود؛ گاهی از درون است، از حافظه، از تنهایی، از واقعیتی بیش‌ازاندازه واقعی. محمد رضایی‌راد، نویسنده و نمایش‌نامه‌نویس، در ادامه‌ی جستار پیشینش، که در شماره‌ی قبل چاپ شد، بار دیگر به دلِ همان جهان موازی بازگشته؛ به دل جهانی گریخته که در آن «ناموجودها» هم می‌توانند صدا داشته باشند. ...

ادامه

کریم نیکونظر

امیرحسین فطانت، مترجم و فعال سیاسی اهل شیراز، به نماد خیانت و فرار در تاریخ معاصر ایران تبدیل شده؛ مردی که زندگی‌اش با گریز آغاز می‌شود و با گریز ادامه می‌یابد. نوشتن درباره‌ی او کار ساده‌ای نیست، به‌ویژه اگر قرار باشد جهان را از چشم او ببینی. زندگی‌ او آمیخته است به خیال و دروغ و واقعیت و حقیقت، و کشف راست‌و‌دروغ تک‌تک آن‌ها کار ساده‌ای نیست؛ ...

ادامه

احسان لطفی

گریزی که در دل زندگی معمولی می‌جوشد معمولاً صادقانه‌تر است؛ همان دوراهی‌های کوچک روزمره، آن وقت‌هایی که ظاهراً هیچ تهدیدی در کار نیست، اما آدم بی‌دلیل دنبال راه‌دررو می‌گردد. در این متن، احسان لطفی از همین فرارهای روزمره نوشته؛ از انتخاب‌های ریزودرشتی که هویت ما را شکل می‌دهند. ...

ادامه

قاسم نجاری

در جنوب‌شرق ایران ‌سوخت‌بری فقط شکلی از قاچاق نیست؛ اقتصاد ناگزیر مردمانی است که از قطارِ توسعه جا مانده‌اند. هر روز هزاران لیتر بنزین و گازوئیل از روستاهای بلوچستان به مرز پاکستان می‌رود. در این جغرافیا سوخت حکم نان را دارد و گازوئیل دستمزد روزانه‌ای است ...

ادامه

دیوید دنبی / ترجمه‌ی کیوان سررشته

هری هودینی، شعبده‌باز افسانه‌ای و استاد فرار، هرگز به آزادی صِرف قانع نبود؛ او می‌خواست ثابت کند می‌توان خودِ آزادی را به نمایش گذاشت. دیوید دنبی در این جستار سراغ این پایمردی عجیب می‌رود؛ میل مادام‌العمر مردی که برای چند ثانیه شگفتی جان و بدن و ذهن خود را به خطر می‌انداخت. ...

ادامه

لنا دانم / ترجمه‌ی آرزو مقدس

در نگاه لنا دانم نیویورک فقط شهری برای زیستن نیست، جهانی است برای گم ‌شدن؛ شهری که آدم را در خود می‌بلعد تا روزی که ناگهان بیرونش می‌اندازد. در این جستار، شهر هم پس‌زمینه‌ی زندگی است و هم تجربه‌ای ذهنی از جایی که ترک ‌کردنش شبیه پوست انداختن است؛ ...

ادامه

دِز فیتزجرالد / ترجمه‌ی حسام امامی

انسان از اندوه می‌گریزد و ناگهان درمی‌یابد هنوز در مرکز آن ایستاده‌. ما نمی‌توانیم تمام‌وکمال از میرایی فرار کنیم؛ فقط شکل زنده‌ ماندن‌مان را تغییر می‌دهیم. آدم‌ها با یادآوری، با تولد، با نوشتن، راهی برای تداوم می‌سازند و این شاید عمیق‌ترین شکل فرار باشد: زنده ماندن به‌ جای رهایی. ...

ادامه

هاشم شاکری

هاشم شاکری، عکاس متولد ۱۳۶۶ در تهران، از چهره‌های فعال عکاسی شهری است. در سال‌های گذشته او مجموعه‌های متعددی با محوریت زندگی شهری و تحولات اجتماعی آن را گرد آورده است. نگاه مستندگرایانه‌ از ویژگی‌های شاخص آثار اوست. رانده‌شده‌ها از بهشت عنوان مجموعه‌عکسی است که در صفحات پیشِ رو می‌بینید؛ روایتی تصویری از زمانه‌ای که «خانه» از حقی بدیهی به امتیازی تبدیل شده که کم‌تر کسی از آن برخوردار است.

ادامه

عالیه عطایی

وقتی منطقِ امنیت و بقا وارد میدان می‌شود، عشق که می‌توانست چتر نجات باشد نخستین قربانی توطئه‌ی خِرد می‌شود. آن حس گرم و ساده‌ی شفابخش ناگهان با حساب‌وکتابی سرد کنار گذاشته می‌شود. فرار از عشق گاهی به هیئت مردانه درمی‌آید: 

ادامه

سروش صحت

ما یاد گرفته‌ایم ماندن را هم‌سنگ شجاعت بدانیم. فکر می‌کنیم قهرمان‌ها هرگز نمی‌گریزند؛ اما کسی نگفته گاهی در ماندن فضیلتی نیست. بعضی وقت‌ها فرار نام دیگر بقاست، همیشه از ترس نمی‌آید؛ گاهی از آگاهی متولد می‌شود، از لحظه‌ای که می‌فهمی این‌جا دیگر جای تو نیست. ...

ادامه

بنفشه رحمانی

گاهی فاصله درست همان ‌جایی شکل می‌گیرد که قرار بوده نزدیک‌ترمان کند؛ میان سکوت‌های مطب، پشت امضایی در محضر یا وسط بغضی در لابی بیمارستان. گاهی رنج مشترک، به جای وصل کردن، دیواری نازک میان دو نفر می‌کشد. ...

ادامه

 ریچل کاسک / ترجمه‌ی مژده دقیقی

فرار از غریزی‌ترین واکنش‌های ماست. پیش از آن‌که یاد بگیریم چگونه دوست بداریم یا بمانیم، می‌آموزیم چگونه بگریزیم؛ از درد، از تنگنا، از فشارهای روزمره. فرار واقعی اما هیچ‌وقت بی‌دردسر نیست؛ رد زخمی برجای می‌گذارد، خلئی همیشگی می‌سازد و دردی خفیف در آدم می‌ماند...

ادامه

نیکول شان جونیور / ترجمه‌ی فروغ منصورقناعی

در جهانی که آدم‌ها با یک نگاه حکم صادر می‌کنند چهره به سپر بدل می‌شود و باید دنبال دستورالعملی روزانه‌ گشت تا از تیر قضاوت‌ها در امان ماند. نیکول شان جونیور از همین سپر می‌نویسد؛ از چهره‌ای که هر روز باید بازسازی شود تا جهان فرصت داوری نیابد. ...

ادامه

نامه‌هایی که این‌جا برای نخستین‌بار منتشر می‌شوند روایت مردی‌اند ماجراجو، بی‌قرار و گریزپا؛ مردی که تا بیست ‌و شش‌سالگی درس خواند و بیست ‌و شش سال باقی‌ِ عمر توفانی‌اش را فقط کار کرد و سفر رفت و « جهان خورد و کارها راند». تیمورتاش در سیزده‌سالگی راهی روسیه شد و سیزده سال بعد با دل‌باختگی به صغری‌سلطان‌خانم، ملقب به سرورالسلطنه، به ایران برگشت. ...

ادامه

بعضی عشق‌های جوانی با فرار و گریز هم‌بسته‌اند. بعضی عشاق ناچارند دل را بردارند، از شهر و آدم‌ها فاصله بگیرند و بگذارند روزگار خاکسترِ هیجان‌شان را بخواباند؛ به این امید که شاید در دوردست‌ها سرنوشت با آن‌ها مهربان‌تر باشد. ...

ادامه

به روایت عطار نیشابوری، ابراهیم ادهم در نیمه‌ی اول قرن دوم هجری پادشاه بلخ است. شهری بسیار تاریخی و کهن و مرکز رشد دین بودا و زرتشت. ابراهیم بعد از سال‌ها پادشاهی یک‌باره متحول می‌شود و به تمام مادیات دنیوی پشت می‌کند و هر چه را هست و نیست می‌گذارد و می‌گریزد. ...

ادامه

در روزگار  قدیم هم، مثل امروز، کار بعضی آدم‌ها بزن‌دررویی بوده. کار خلافی انجام بده، دزدی کن، آدم بکش، تجاوز کن، نطفه‌ای را در رحمی بکار و بعد هم فرار کن و برو. کاری نداشته باش که بر سر آن بیچاره‌ها چه بلایی خواهد آمد؛ کار خودت را بکن و مسئولیتی هم بر گردن نگیر: دیوار حاشا بلند است، انکار کن! ...

ادامه

 پیمان طالبی

بیش از دو دهه از رواج واژه‌هایی چون «جستار» و «ناداستان» در زبان فارسی می‌گذرد، بااین‌حال هنوز بر سر نام این قالب به توافق نرسیده‌ایم. کسانی هستند که «نانفیکشن» را ترجیح می‌دهند، گویی برای نامیدن این ژانر باید از زبان دیگری وام بگیرند. همین اختلافِ ظاهراً ساده نشان می‌دهد که تلقی ما از ناداستان، بیش از آن‌که از ریشه‌های خودمان جوانه زده و روییده باشد، در خاک منابع غربی پرورش یافته است. ...

ادامه

 دیوید شیلدز / ترجمه‌ی محمدرضا فرزاد

نخستین طرح‌هایی که کاتبان ترسیم کرده‌اند جهان را به واژه بدل کرد. آن عمل ساده‌ی ثبتْ آغاز بازنمایی بود: واقعی‌ کردن جهان از راه بازآفرینی‌اش. دیوید شیلدز در «محاکات» این میل دیرینه را در مسیر چهارهزارساله دنبال می‌کند؛ از دوره‌ی سومری‌ها تا نویسندگان پست‌مدرن. ...

ادامه

 برت لات / ترجمه‌ی پدیده الماسی

ناداستان خلاق در تناقض شکل می‌گیرد: از یک طرف بر حقیقت تأکید دارد، اما از طرف دیگر از تکنیک‌های داستان‌گویی بهره می‌برد و بر واقعیت استوار است و درعین‌حال به صدا، تأملات شخصی و حضور نویسنده هم تکیه می‌کند. ...

ادامه